“Wijkverpleging is allesbehalve saai"
Sandra de Jonge werkt inmiddels zes jaar als wijkverpleegkundige bij Marente in Noordwijkerhout. Na jaren ervaring in het ziekenhuis en verpleeghuiszorg ontdekte ze hoe veelzijdig en uitdagend de wijkverpleging écht is. In haar werk draait het niet alleen om zorg verlenen, maar vooral om vooruitkijken, samenwerken en mensen helpen zo lang mogelijk zelfstandig te blijven.
Kun je jezelf voorstellen?
Mijn naam is Sandra de Jonge en ik ben wijkverpleegkundige bij Marente in Noordwijkerhout.
Werk je al lang bij Marente?
Ik werk nu zes jaar bij Marente. Daarvoor heb ik een andere route bewandeld. Ik ben begonnen als kok, maar heb daarna de overstap gemaakt naar de zorg. Ik volgde mijn opleiding in het Diaconessenhuis in Leiden, waar ik vervolgens tien jaar op de afdeling neurologie heb gewerkt. Daarna heb ik nog twee jaar in een verpleeghuis gewerkt, op verschillende afdelingen zoals somatiek en Psychogeriatrie. Vanuit daar ben ik eigenlijk de wijk ingerold.
Wat maakt werken in de wijk anders dan in het ziekenhuis?
Het grootste verschil is dat in de wijk echt het hele verpleegkundige proces samenkomt. In het ziekenhuis worden mensen vaak acuut opgenomen, bijvoorbeeld na een beroerte. Je weet dan al wat er aan de hand is en werkt volgens een vastgesteld zorgplan gericht op de behandeling van de aandoening. In de wijk is dat heel anders. Je krijgt bijvoorbeeld een aanmelding voor een wond aan een teen, maar tijdens je intake ontdek je vaak dat er veel meer speelt. Denk aan onderliggende problemen zoals diabetes of andere gezondheidsproblemen of sociale factoren. Je kijkt dus veel breder: wat is de oorzaak achter het probleem, en hoe kunnen we die aanpakken?
Maakt dat het werk ook interessanter voor jou?
Zeker. Alles wat je in je opleiding hebt geleerd en mijn ervaring, komt hier samen. Natuurlijk verzorg je die wond, maar je kijkt ook naar het grotere geheel. Het doel is om te voorkomen dat iemand over een paar maanden opnieuw zorg nodig heeft, of verder achteruitgaat.
Werk je daarbij veel samen met anderen?
Ja, absoluut. Naast het contact met cliënten en mantelzorgers, heb je veel contact met andere eerstelijnspartners, zoals de huisarts, praktijkondersteuners, ergotherapeuten en welzijnsorganisaties. Je brengt al die partijen samen rondom de cliënt. Dat maakt het werk dynamisch en je hebt daarin ook een regierol.
Veel verpleegkundigen kiezen voor het ziekenhuis. Wat zouden zij missen als ze niet voor de wijk kiezen?
In het ziekenhuis werk je binnen een bepaald specialisme en zie je mensen vaak maar kort. In de wijk werk je aan het hele plaatje en ben je langduriger betrokken. Je hebt meer ruimte om echt verschil te maken in iemands dagelijks leven.
Hoe is het team waarin je werkt opgebouwd?
We werken met een team van verzorgenden IG, verpleegkundigen en wijkverpleegkundigen. Iedereen heeft een andere achtergrond: sommigen komen uit het ziekenhuis, anderen uit de gehandicaptenzorg, psychiatrie of verpleeghuiszorg. Die diversiteit is heel waardevol.
Hoe verloopt de samenwerking binnen het team?
We starten de dag samen en werken met een gezamenlijke agenda. Iedereen draagt daarin verantwoordelijkheid. Daarna verdelen we de routes en gaan we op pad voor de routes. Tussendoor helpen we elkaar waar nodig, bijvoorbeeld als iemand uitloopt of als je met elkaar wilt overleggen. We zien elkaar niet de hele dag, maar hebben wel contactmomenten, zoals bij de lunch. Dan wisselen we ervaringen uit. Dat maakt het samenwerken sterk en betrokken.
Hoe ziet een werkdag er ongeveer uit?
We beginnen ’s morgens vroeg. De ochtendroutes lopen meestal tot rond 12:00 of 12:30. Daarna lunchen we samen en is er ruimte voor coördinerende werkzaamheden. In de middag zijn er vaak nog routes, bijvoorbeeld voor wondzorg of cliënten die later op de dag
Wat vind je het meest waardevol in je werk als wijkverpleegkundige?
Voor mij is dat vooral de mate van zelforganisatie binnen Marente. Binnen duidelijke kaders heb je veel vrijheid om je werk zelf vorm te geven. Je hebt inspraak en autonomie, en dat wordt ook gewaardeerd. Daarnaast is Marente een organisatie waar de basis goed op orde is. Voor mij zit de waarde van mijn vak ook in het ‘voorkomen van zorg’. Door goed te kijken naar de oorzaak achter een probleem, kun je mensen helpen langer zelfstandig te blijven. Dat is belangrijk, zeker omdat de zorg steeds meer onder druk komt te staan en omdat voor cliënten eigen regie behouden belangrijk is. Soms betekent dat ook dat je ‘nee’ moet zeggen tegen zorg en mensen juist helpt om zelf oplossingen te vinden. Dat kan lastig zijn, maar is uiteindelijk vaak waardevoller.
Wanneer ga jij met een goed gevoel naar huis?
Als ik samen met een cliënt heb kunnen kijken naar wat voor hem of haar belangrijk is, en ik daaraan heb kunnen bijdragen. Soms zit dat in iets kleins, zoals een goed gesprek of een praktisch advies waardoor iemand weer verder kan.
Tot slot: wat zou je willen zeggen tegen jonge verpleegkundigen die twijfelen over werken in de wijk?
De zorg thuis wordt steeds complexer en vraagt veel van je kennis, creativiteit en klinisch redeneren. Het is heel dynamisch en veelzijdig werk waarin je echt het verschil kunt maken! Ik hoor weleens dat het vak van wijkverpleging soms gezien wordt als saai of eenvoudig, maar het tegendeel is waar.
